20 Mayıs 2026 tarihinde Avrupa Birliği (AB) kurumları, uzun süredir devam eden AB-ABD ticaret anlaşması müzakerelerinde önemli bir uzlaşı sağladı. AB Konseyi, Avrupa Parlamentosu (AP) temsilcileriyle birlikte yapılan görüşmelerde varılan anlaşmayı duyurdu. Bu düzenlemeye göre, ABD, sanayi ürünlerine yönelik gümrük vergilerini kaldırırken, belirli deniz ürünleri ve hassas olmayan tarım ürünleri için de tarife kontenjanları ve indirilmiş tarifeler sunarak tercihli pazar erişimi sağlamıştır.
Anlaşmanın dikkat çekici bir unsuru ise, ABD’den yapılan ithalatın yerli üreticilere zarar verme riski taşıması durumunda AB’ye müdahale yetkisi veren özel bir koruma mekanizması içermesidir. Eğer yeterli kanıt sağlanırsa, AB Komisyonu, anlaşmanın uygulamasını tamamen veya kısmen askıya alma hakkına sahip olacaktır. Ayrıca, ABD’nin taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda, AB ve ABD arasındaki ticaret ilişkilerinin olumsuz etkilenmesi halinde de benzer bir yaptırım uygulama yetkisi bulunmaktadır.
Ayrıca, ABD’nin 31 Aralık 2026 tarihine kadar AB’den ithal edilen çelik, alüminyum ve ilgili ürünlere yüzde 15’in üzerinde gümrük tarifesi uygulamaya devam etmesi durumunda, AB Komisyonu’nun ABD’ye yönelik çelik ve alüminyum tavizlerini askıya alma yetkisi bulunuyor. Anlaşmanın, yeni bir karar alınmadığı takdirde 2029 yılında sona ereceği öngörülmektedir.
Anlaşmanın onay süreci, AB Konseyi ve AP tarafından gerçekleştirildikten sonra, AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanarak yürürlüğe girecek. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, “Anlaşma anlaşmadır ve AB taahhütlerine bağlı kalınmaktadır.” ifadesini kullanarak, Avrupa Parlamentosu ile AB Konseyi arasında sağlanan uzlaşmayı memnuniyetle karşıladığını belirtti. Von der Leyen, bu gelişmenin, AB-ABD anlaşması kapsamında verilen sözlerin yerine getirileceğinin bir göstergesi olduğunu vurguladı.
AB ile ABD arasındaki ticaret anlaşması müzakereleri, 2025 yılı Temmuz ayında İskoçya’daki Turnberry golf sahasında tamamlanmıştı. Bu anlaşma çerçevesinde, AB ülkeleri ABD ürünlerine gümrük tarifesi uygulamamayı kabul ederken, ABD’nin AB ürünlerine yüzde 15 tarife uygulayacağı belirtilmişti. Ancak, AB tarafının anlaşmanın onay sürecini tamamlayamaması, ABD’nin tepkisini çekmişti. ABD Başkanı Donald Trump, 1 Mayıs’ta, ticaret anlaşmasına uymadığı gerekçesiyle AB menşeli otomobil ve kamyonlara uygulanan gümrük vergisini yüzde 25’e çıkaracağını açıklamış ve AB’ye yükümlülüklerini yerine getirmesi için 4 Temmuz’a kadar süre tanımıştı. Aksi halde, AB’ye yönelik tarifelerin artırılacağı tehdidinde bulunmuştu. AB ülkelerinin büyük bölümü, Trump’ın tehditleri sonrası anlaşmanın hızla yasalaştırılmasını talep ederken, AP temsilcileri ise metne ABD tarafının anlaşmayı ihlal etmesi durumunda devreye girecek ek tedbirler eklenmesini istemişti.
